Aandacht voor hormonen is niet eenzijdig, maar nodig | Over De overgang van José Rozenbroek en Jos Teunis

De overgang, Het no-nonsense handboek  belicht vooral de hormonale kant van de menopauze en vult deze informatie aan met ervaringsverhalen. Een en ander maakt dit boek echter niet eenzijdig, maar nuttig. De rol van hormonen wordt namelijk vaak onderschat, terwijl de risico’s van het aanvullen van een eventueel tekort overschat worden. door Roos Geerse

overgang teunis rozenbroekEr zijn al veel boeken geschreven over de menopauze, maar volgens de auteurs van De overgang, José Rozenbroek en Jos Teunis, was er nog geen boek als dat van hen. In zekere zin is dat waar. Het boek is inderdaad anders dan veel andere boeken over dit onderwerp niet zweverig en ziet er zeker niet uit als een glossy, het bevat niet eens illustraties. Wel worden in De overgang de informatieve gedeelten regelmatig afgewisseld met prettig leesbare persoonlijke verhalen. Kijk je alleen naar de informatie die het boek geeft en vergelijk je deze met de informatie in het inmiddels tien jaar oude handboek over de menopauze van de Amerikaanse Pat Wingert en Barbara Kantrowitz, dan moet je vaststellen dat Rozenbroek en Teunis weinig nieuws vertellen.

Aan de andere kant, het Amerikaanse boek is natuurlijk niet toegesneden op de Nederlandse situatie en dat is dit boek wel. (Of het even relevant is voor Vlaamse lezers durf ik niet te zeggen. De geraadpleegde artsen zijn allemaal werkzaam in Nederland en er zijn ook geen adressen opgenomen van Vlaamse klinieken. Misschien kan dat laatste in een herdruk worden aangepast?) Uit de reacties op een interview met Teunis op Lindanieuws.nl blijkt bovendien dat er nog steeds veel vrouwen zijn die niet kunnen geloven dat de in De overgang sterk gepropageerde hormoontherapie veilig en effectief is. Het zou mooi zijn als dit boek daar enige verandering in kan brengen. 

Jose rozenbroek en jos teunis

Jos Teunis en José Rozenbroek (foto: Jelmer de Haas)

Juist omdat in De overgang het aanvullen van vooral oestrogeen zo warm wordt aanbevolen is het wel jammer dat de auteurs onjuiste informatie geven over de betreffende huisartsenstandaard. Rozenbroek en Teunis beweren namelijk dat het geven van oestrogeen daarin alleen aanbevolen wordt voor opvliegers en nachtelijk transpireren en dat dit advies pas zal worden bijgesteld als ook de uit 2005 stammende richtlijn voor gynaecologen is aangepast.

De huisartsenstandaard voor de overgang is echter in 2012 nog herzien en in deze versie wordt hormoontherapie ook genoemd als remedie tegen pijn tijdens het vrijen als gevolg van de dunner wordende vaginawand (vaginale atrofie). Nu blijven de opstellers met name over de duur van hormoontherapie erg voorzichtig, maar huisartsen die vrouwen in de overgang liever de veel zwaardere anticonceptiepil voorschrijven dan een speciaal voor hun klachten ontwikkeld middel, wijken daarmee dus af van de door hun eigen beroepsvereniging opgestelde richtlijnen. Kijk, dat is informatie waarmee je twijfelende vrouwen over de streep kunt trekken.

Ook het hoofdstuk over seksualiteit bevat slordigheden. Zo kun je wel zeggen dat testosteron de startmotor is van de seksuele opwinding, dat vrouwen (net als mannen trouwens) lichamelijk opgewonden raken bij het kijken naar een pornofilm, ook als ze weerzin voelen, is geen kwestie van testosteron, zoals Rozenbroek en Teunis beweren. De door de auteurs niet als bron genoemde seksuologe die dit onderzoek uitvoerde, Ellen Laan, ziet eerder een verband tussen testosteron en het fantaseren over seks. De lichamelijke reactie die optrad bij het zien van een erotische film, zagen Laan en haar collega’s namelijk zowel bij vrouwen met een tekort aan testosteron als bij de vrouwen bij wie dit tekort was aangevuld. Bij het fantaseren over seks was er weer wel een verschil tussen beide groepen.

Er zijn echter genoeg auteurs die het verband tussen testosteron en zin in seks bagatelliseren of het aanvullen van een tekort aan dit hormoon afraden vanwege de vermeende gezondheidsrisico’s. Dat doen deze auteurs allemaal niet. Ze zeggen wel een beetje makkelijk dat je als je maar genoeg leuke seks hebt ook genoeg testosteron aanmaakt, maar wijzen tevens op de mogelijkheid om een tekort aan te vullen met een (voor mannen bedoelde) gel. Daarbij wijden ze nog een heel hoofdstuk aan de problemen die mannen kunnen krijgen als de concentratie testosteron in hun bloed met de jaren te laag wordt.

Rozenbroek en Teunis besteden al met al veel aandacht aan de hormonale kant van de menopauze. Dit maakt dit boek echter niet eenzijdig, maar ondanks zijn slordigheden nuttig. Hormonen spelen nu eenmaal een grote rol in ons leven en de problemen die kunnen ontstaan door een tekort zijn nu wel lang genoeg afgedaan als aanstellerij.

Roos Geerse is de initiatiefnemer van Buzzboeken. Een uitgebreidere versie van dit artikel is te lezen op deliefdeinjeleven.nl.

Share Button

geef een reactie