Opinie | Er is niks mis met legaal lezen

Iedereen die gewoon betaalt voor in ieder geval een deel van zijn boeken draagt ertoe bij dat er mooie boeken kunnen blijven verschijnen in ons kleine taalgebied. Dat is de boodschap van de actie Ik lees legaal, begonnen door The Social Bookcompany. De bedoeling was vanaf 5 februari rustig mensen op te gaan roepen mee te doen. Maar het Algemeen Dagblad had de actie al gespot. door Roos Geerse

grootboekbb-e1386159574260De bedoeling is nog steeds dat bij de start van de boekenweek op 8 maart zoveel mogelijk mensen op zoveel mogelijk manieren gaan zeggen Ik lees legaal. Om dit te bereiken roepen we nu al iedereen op om de actie onder de aandacht te brengen van vrienden en bekenden en bijvoorbeeld alvast foto’s en filmpjes online te zetten met als boodschap dat je niet gek bent als je gewoon betaalt voor je boeken.

Doordat het AD al aandacht besteedde aan de actie voor het persbericht de deur uit was, en het NOS journaal en de Volkskrant dat nieuws weer overnamen van het AD, kwam de boel in een stroomversnelling. Bestsellerauteurs Susan Smit en Saskia Noort en uitgeverij Meulenhoff hadden al laten weten de campagne te ondersteunen, maar nu volgden er snel meer steunbetuigingen, verschillende radiozenders belden voor een interview en inmiddels zijn er zelfs al felle blogs tegen de actie opgedoken. Tijd kortom om op een rijtje te zetten wat iedereen zou moeten weten voor hij Ik lees legaal steunt of bekritiseert.

De actie is gericht op mensen die betalen voor hun boeken en dus niet bedoeld om ‘illegale’ lezers tot ander gedrag te brengen. Er zijn al zoveel mensen die het normaal vinden om boeken van het internet te plukken, dat de druk en de verleiding om het dan ook maar te gaan doen groeit. Maar er is niks mis met legaal lezen! Integendeel, door te betalen voor in ieder geval een deel van je boeken maak je het mogelijk dat schrijvers en uitgevers die boeken kunnen blijven maken.

Ik lees legaal is een slogan. Downloaden is niet verboden. Ik dacht eigenlijk dat iedereen dat wel wist, maar inmiddels is wel duidelijk dat dat niet zo is. Die fout mag u mij als bedenker van de slogan aanrekenen.  Het uploaden, dat wil zeggen het online zetten, van boeken van anderen is trouwens wel verboden. En verder staat het iedereen natuurlijk vrij te variëren op de slogan, er bijvoorbeeld van te maken Ik lees papier.

Papieren boeken lezen, lenen uit de bibliotheek of tweedehands boeken kopen is ook legaal lezen. Ook daarmee voeg je je bij de club van mensen die ervoor zorgen dat er mooie boeken op de markt kunnen komen.

Legaal lezen is niet stoer. Dit blijkt wel uit de heftige reacties op de actie. Al zou je net zo goed kunnen zeggen dat het juist getuigt van moed als je ervoor uit durft te komen dat je betaalt voor iets dat je anders ook wel had kunnen krijgen. Nederland is toch het land van het gedogen.

Dat de actie niet is gericht op de uitgevers, wil niet zeggen dat die niet veel zouden kunnen verbeteren. Natuurlijk zou het mooi zijn als er bijvoorbeeld een of andere vorm van abonnementslezen kwam of de btw voor ebooks verlaagd werd. Ook aan de problemen die sommige lezers nu nog ondervinden bij het downloaden van gekochte ebooks zou wat gedaan moeten worden. Dat zou de bereidheid te betalen voor ebooks ongetwijfeld ook vergroten. Er zal ook best een oplossing komen. De vraag is wie deze gaat brengen. En wanneer natuurlijk.

Dat het probleem van ‘illegaal’ downloaden nog niet zo groot is, komt doordat er nog weinig ebooks gelezen worden. Het percentage ebooks zal evenwel nog sterk toenemen, net als de druk en de verleiding deze te downloaden uit illegale bron. Wil je voorkomen dat mensen op het moment dat je inderdaad een Bookify hebt opgetuigd nog minder bereid zijn te betalen voor ebooks dan nu? Dan kan het geen kwaad te benadrukken dat het maken van boeken – ook ebooks – geld kost.

Roos Geerse is de initiatiefnemer van The Social Bookcompany en bedenker van de actie Ik lees legaal

Share Button

geef een reactie