Kees-Jan Dijkstra | fototrailer bij Weldaad loont

In Weldaad Loont neemt Kees-Jan Dijkstra de lezer mee naar het Nederland van eind 19e eeuw, met zijn duidelijke rangen en standen, en laat hij onder meer zien hoe Emma met haar innemende houding al snel het brede wantrouwen onder de ministers wist te trotseren en als ‘Koningin der Weldadigheid’ een prominente rol speelde bij de bestrijding van volksziekte nummer één: tuberculose. Speciaal voor Buzzboeken maakte hij deze fototrailer.

De vele provinciebezoeken die moeder en dochter tussen 1891 en 1896 door het land aflegden zijn al jaren voer voor historici. Kern van dit kleine Oranjedebat: was dit een bewuste pr-strategie avant-la-lettre, of een gevoelsmatige keuze van Emma om het imago van de Oranjes op te poetsen? Wijlen Willem III had met zijn losbandige gedrag immers aanzienlijke reputatieverlies veroorzaakt, in binnen- en buitenland.

De vele provinciebezoeken die moeder en dochter tussen 1891 en 1896 door het land aflegden zijn al jaren voer voor historici. Kern van dit kleine Oranjedebat: was dit een bewuste pr-strategie avant-la-lettre, of een gevoelsmatige keuze van Emma om het imago van de Oranjes op te poetsen? Wijlen Willem III had met zijn losbandige gedrag immers aanzienlijke reputatieverlies veroorzaakt, in binnen- en buitenland.

 Moeder Emma fungeert tijdens deze plechtigheid letterlijk als steun in de rug. Ze kijkt iets achter de jonge koningin toe hoe haar ongetwijfeld zenuwachtige dochter het doet. Jarenlang heeft ze als alleenstaande ouder haar dochter op de zware taak voorbereid, met steun van de beste leraren en professoren van de beste universiteiten, die Wilhelmina bijschoolden over het staatsrecht en andere vakken. (Bron: Koninklijke Verzamelingen, Den Haag)

Moeder Emma fungeert tijdens deze plechtigheid letterlijk als steun in de rug. Ze kijkt iets achter de jonge koningin toe hoe haar ongetwijfeld zenuwachtige dochter het doet. Jarenlang heeft ze als alleenstaande ouder haar dochter op de zware taak voorbereid, met steun van de beste leraren en professoren van de beste universiteiten, die Wilhelmina bijschoolden over het staatsrecht en andere vakken. (Bron: Koninklijke Verzamelingen, Den Haag)

Onder gelijken, zo heeft de koningin-moeder zich wellicht gevoeld tijdens haar vele werkbezoeken aan sanatoria, tehuizen en ziekenhuizen. Na het klaarstomen van haar dochter op de troon na de dood van de koning, beschouwde Emma de inzet voor het welzijn van de Nederlandse bevolking als haar levenstaak. Zeker voor de vele ‘minderbedeelde longlijders’. Tuberculose is rond 1900 nog volksziekte nummer 1 in ons land.

Onder gelijken, zo heeft de koningin-moeder zich wellicht gevoeld tijdens haar vele werkbezoeken aan sanatoria, tehuizen en ziekenhuizen. Na het klaarstomen van haar dochter op de troon na de dood van de koning, beschouwde Emma de inzet voor het welzijn van de Nederlandse bevolking als haar levenstaak. Zeker voor de vele ‘minderbedeelde longlijders’. Tuberculose is rond 1900 nog volksziekte nummer 1 in ons land.

Zomer begin jaren 30. De oude koningin-moeder leest in de tuin van paleis Soestdijk. Een onbekende, karakteristieke foto van de koningin-moeder, met een parasol om zich te beschermen tegen de zonnestralen. De ingekleurde foto staat op een prentkaart die in 1951 is uitgegeven ter gelegenheid van het 50-jarige bestaan van sanatorium Oranje Nassau’s Oord in Renkum. Dit tbc-sanatorium kwam in 1901 tot stand met gulle giften van dit a-typische lid van het Koninklijke Huis.

Zomer begin jaren 30. De oude koningin-moeder leest in de tuin van paleis Soestdijk. Een onbekende, karakteristieke foto van de koningin-moeder, met een parasol om zich te beschermen tegen de zonnestralen. De ingekleurde foto staat op een prentkaart die in 1951 is uitgegeven ter gelegenheid van het 50-jarige bestaan van sanatorium Oranje Nassau’s Oord in Renkum. Dit tbc-sanatorium kwam in 1901 tot stand met gulle giften van dit a-typische lid van het Koninklijke Huis.

 De op 75-jarige leeftijd aan de gevolgen van longontsteking overleden koningin-moeder was erg geliefd onder het volk, dat was bekend. Maar dat mensen in maart 1934 letterlijk uit de ramen hingen en op dakgoten zaten om ‘de liefste oude dame van Europa’ de laatste eer te kunnen bewijzen, zegt veel over de mate van haar populariteit.


De op 75-jarige leeftijd aan de gevolgen van longontsteking overleden koningin-moeder was erg geliefd onder het volk, dat was bekend. Maar dat mensen in maart 1934 letterlijk uit de ramen hingen en op dakgoten zaten om ‘de liefste oude dame van Europa’ de laatste eer te kunnen bewijzen, zegt veel over de mate van haar populariteit.

De voor deze fototrailer gebruikte afbeeldingen zijn afkomstig uit Weldaad loont.

Kees-Jan DijkstraKees-Jan Dijkstra (1972) is zelfstandig journalist en historicus. Hij werkte jarenlang in de dagbladjournalistiek als verslaggever en eindredacteur en schrijft momenteel voor bladen, bedrijven en overheidsinstanties. Daarnaast blogt hij over online trends op Frankwatching.com en begeleidt hij beginnende auteurs. De afgelopen tweeënhalf jaar verrichtte Dijkstra archiefonderzoek naar het koningshuis en koninklijke onderscheidingen voor het rijk geïllustreerde boek Weldaad Loont. 110 jaar geschiedenis van de Koninklijke Vereniging van Leden der Nederlandse Ridderorden, dat begin december verscheen bij uitgeverij Matrijs.

Share Button

geef een reactie